Maruti Suzuki WagonR Flex Fuel : વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસના અવસર પહેલા ભારતના ઓટોમોબાઇલ ક્ષેત્રમાં એક મહત્વપૂર્ણ વિકાસ સામે આવ્યો છે. દેશની સૌથી મોટી કાર નિર્માતા કંપની મારુતિ સુઝુકીએ તેની ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ ટેક્નોલોજી આધારિત વેગનઆર પ્રોટોટાઇપ કારનું સત્તાવાર અનાવરણ કર્યું છે. આ કાર સામાન્ય પેટ્રોલ ઉપરાંત ઊંચા પ્રમાણમાં ઇથેનોલ મિશ્રિત ઇંધણ પર પણ કાર્ય કરી શકે છે. સરકાર છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી બાયોફ્યુઅલ અને વૈકલ્પિક ઊર્જા સ્ત્રોતોને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે, ત્યારે આ લોન્ચિંગને ભારતની ગ્રીન મોબિલિટી નીતિમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. ભારત વિશ્વના સૌથી મોટા ક્રૂડ ઓઇલ આયાતકાર દેશોમાં સામેલ છે. દર વર્ષે અબજો ડોલરની વિદેશી ચલણ માત્ર પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની આયાત પાછળ ખર્ચાય છે. આવી સ્થિતિમાં સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદિત ઇથેનોલ જેવા બાયોફ્યુઅલનો ઉપયોગ વધારવાથી માત્ર આયાત ખર્ચમાં ઘટાડો જ નહીં પરંતુ ઊર્જા સુરક્ષા પણ મજબૂત બની શકે છે. સરકાર અને ઓટોમોબાઇલ ઉદ્યોગ બંને હવે આ દિશામાં વધુ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા છે.
કેન્દ્રીય મંત્રીઓની હાજરીમાં થયું અનાવરણ
આ ખાસ કાર્યક્રમમાં કેન્દ્રીય રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઇવે મંત્રી નિતિન ગડકરી તેમજ પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરી ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. બંને મંત્રીઓએ ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ ટેક્નોલોજીને ભારતના ભવિષ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાવી હતી. તેમના મતે આગામી દાયકામાં વાહન ઉદ્યોગમાં મોટા પરિવર્તનો જોવા મળશે અને તેમાં બાયોફ્યુઅલની ભૂમિકા કેન્દ્રસ્થાને રહેશે. નિતિન ગડકરીએ પોતાના સંબોધનમાં જણાવ્યું કે ભારતને માત્ર પેટ્રોલ અને ડીઝલ આધારિત અર્થતંત્રથી આગળ વધીને વૈકલ્પિક ઊર્જા આધારિત પરિવહન વ્યવસ્થા તરફ આગળ વધવું પડશે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે ખેડૂતો દ્વારા ઉત્પાદિત કાચા માલમાંથી બનતા ઇથેનોલના ઉપયોગથી દેશની અર્થવ્યવસ્થાને પણ મજબૂતી મળશે. હરદીપ સિંહ પુરીએ જણાવ્યું કે ભારતે ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ ક્ષેત્રમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે અને હવે ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ વાહનો એ પ્રગતિને આગળ વધારશે.
Creta પ્રેમીઓ માટે માઠા સમાચાર!: બંધ થયું આ લોકપ્રિય વેરિઅન્ટ, Hyundai કર્યો ₹11,700 સુધીનો ભાવ વધારો
ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ શું છે અને E85 કેમ ખાસ છે?
ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ એવી ટેક્નોલોજી છે જેમાં વાહનનું એન્જિન વિવિધ પ્રમાણમાં પેટ્રોલ અને ઇથેનોલના મિશ્રણ પર સરળતાથી કામ કરી શકે છે. હાલમાં ભારતમાં મોટા ભાગના વાહનો E20 એટલે કે 20 ટકા સુધીના ઇથેનોલ મિશ્રણવાળા ઇંધણ માટે તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. જોકે નવી વેગનઆર ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ કાર E85 ઇંધણ પર પણ ચાલી શકે છે. E85 એટલે 85 ટકા ઇથેનોલ અને 15 ટકા પેટ્રોલનું મિશ્રણ. સામાન્ય એન્જિનમાં આટલી ઊંચી ઇથેનોલ માત્રાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો એન્જિનના ભાગોમાં કાટ લાગવો, ઇંધણ પ્રણાલીમાં નુકસાન થવું અથવા કામગીરી પર અસર થવા જેવી સમસ્યાઓ સર્જાઈ શકે છે. પરંતુ ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ વાહનોમાં ખાસ પ્રકારની સામગ્રી અને ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ થતો હોવાથી તે આ પડકારોનો સફળતાપૂર્વક સામનો કરી શકે છે. તેથી જ આ ટેક્નોલોજીને ભવિષ્યની ગ્રીન મોબિલિટી માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
એન્જિનમાં ખાસ ફેરફારો અને સ્માર્ટ ટેક્નોલોજી
મારુતિ સુઝુકીએ વેગનઆરના ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ વર્ઝનમાં માત્ર ઇંધણ બદલ્યું નથી, પરંતુ એન્જિન અને પાવરટ્રેન સિસ્ટમમાં પણ અનેક મહત્વપૂર્ણ સુધારાઓ કર્યા છે. કંપનીએ ઇથેનોલ-સુસંગત ફ્યુઅલ પાઇપ, ઇન્જેક્ટર, ફ્યુઅલ પંપ અને અન્ય ઘટકોનો ઉપયોગ કર્યો છે જેથી લાંબા ગાળે પણ વાહનની કામગીરી પર કોઈ નકારાત્મક અસર ન પડે. આ કારમાં લગાવવામાં આવેલી સ્માર્ટ એન્જિન મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ ઇંધણમાં રહેલા ઇથેનોલના પ્રમાણને સતત ઓળખી શકે છે. પરિણામે એન્જિન આપમેળે ઇગ્નિશન ટાઇમિંગ, ફ્યુઅલ સપ્લાય અને અન્ય કામગીરીને એડજસ્ટ કરે છે. આ કારણે વાહન વિવિધ પ્રકારના ઇંધણ મિશ્રણ પર પણ સમાન રીતે સ્મૂથ અને કાર્યક્ષમ રીતે ચાલે છે. કંપનીનો દાવો છે કે ટેક્નોલોજી પર્યાવરણને અનુકૂળ હોવાની સાથે ગ્રાહકો માટે પણ વ્યવહારુ રહેશે.
ભારતમાં Hero એ પહેલી Flex Fuel બાઇક્સ કરી લોન્ચ: Splendor Plus અને HF Deluxe હવે ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ અવતારમાં!
ખેડૂતો અને ગ્રામિણ અર્થતંત્ર માટે નવી તક
ઇથેનોલનું ઉત્પાદન મુખ્યત્વે શેરડી, મકાઈ, અનાજ અને કૃષિ કચરામાંથી કરવામાં આવે છે. પરિણામે ઇથેનોલની માંગમાં વધારો થવાથી ખેડૂતો માટે નવા બજારો ઉભા થઈ શકે છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સરકાર સતત ખેડૂતોની આવક વધારવાના પ્રયાસો કરી રહી છે, ત્યારે બાયોફ્યુઅલ ક્ષેત્ર આ દિશામાં મહત્વપૂર્ણ સાધન બની શકે છે. નિતિન ગડકરીએ કાર્યક્રમ દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે ખેડૂતો હવે માત્ર અન્ન ઉત્પાદન સુધી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ ઊર્જા ક્ષેત્રમાં પણ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપી શકશે. ઇથેનોલ ઉદ્યોગના વિકાસથી ગ્રામિણ વિસ્તારોમાં નવા રોકાણ, રોજગારી અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓને પણ વેગ મળી શકે છે. તેથી ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ વાહનોનો વિષય માત્ર ઓટોમોબાઇલ ઉદ્યોગ પૂરતો મર્યાદિત નથી પરંતુ તે કૃષિ અને ગ્રામ વિકાસ સાથે પણ સીધો સંબંધ ધરાવે છે.
પ્રદૂષણ ઘટાડવામાં કેટલી મદદ મળશે?
ભારતના દિલ્હી, મુંબઈ, અમદાવાદ, કોલકાતા અને બેંગલુરુ જેવા મોટા શહેરોમાં વાયુ પ્રદૂષણ સતત ગંભીર પડકાર બની રહ્યું છે. વાહનોમાંથી નીકળતા ઉત્સર્જનને હવાની ગુણવત્તા બગાડવાના મુખ્ય કારણોમાં ગણવામાં આવે છે. ઇથેનોલ આધારિત ઇંધણના ઉપયોગથી કેટલાક હાનિકારક ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો શક્ય બને છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર બાયોફ્યુઅલનો વ્યાપક ઉપયોગ લાંબા ગાળે કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં મદદરૂપ બની શકે છે. જો ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ વાહનોનો ઉપયોગ મોટા પ્રમાણમાં વધશે તો ભારતની ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઘટાડવાની પ્રતિબદ્ધતાઓને પણ મજબૂતી મળશે. આ કારણે ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ ટેક્નોલોજીને માત્ર વાહન ઉદ્યોગની નવીનતા નહીં પરંતુ પર્યાવરણ સુરક્ષાના મહત્વપૂર્ણ સાધન તરીકે પણ જોવામાં આવી રહી છે.
પેટ્રોલના મોંઘા ભાવ વચ્ચે સરકાર આપી શકે છે મોટી ભેટ: નવી હાઇબ્રિડ કાર ખરીદવા પર ટેક્સ થઈ શકે છે અડધો!
આગળ શું?
સરકાર માત્ર પેટ્રોલ આધારિત ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ વાહનો સુધી મર્યાદિત રહેવા માંગતી નથી. ડીઝલ માટે વૈકલ્પિક બાયોફ્યુઅલ મિશ્રણ, ટકાઉ ઉડ્ડયન ઇંધણ (SAF) અને અન્ય ગ્રીન એનર્જી વિકલ્પો પર પણ કામ ચાલી રહ્યું છે. સરકાર અને ઉદ્યોગ બંનેનું માનવું છે કે આગામી વર્ષોમાં ભારત બાયોફ્યુઅલ ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક નેતૃત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. વેગનઆર ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ પ્રોટોટાઇપ હાલમાં ટેક્નોલોજીકલ પ્રદર્શન તરીકે રજૂ કરવામાં આવી છે, પરંતુ જો જરૂરી ઇંધણ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને બજાર વ્યવસ્થા ઝડપથી વિકસશે તો ભવિષ્યમાં આવી કારો સામાન્ય ગ્રાહકો માટે પણ ઉપલબ્ધ બની શકે છે. પરિણામે ભારતનો ઓટોમોબાઇલ ઉદ્યોગ વધુ સ્વચ્છ, વધુ આત્મનિર્ભર અને વધુ ટકાઉ દિશામાં આગળ વધી શકે છે.
