LPG rule: ઘરમાં બે LPG ગેસ કનેક્શન રાખવું હવે સામાન્ય બાબત નથી રહી. ઘણા પરિવારો અલગ-અલગ નામે કે અલગ ઓળખ સાથે વધારાના કનેક્શન લઈ લે છે, પરંતુ સરકારના નિયમો અનુસાર આવું કરવું અનેક કિસ્સામાં ગેરકાયદે ગણાઈ શકે છે. જો તમારા ઘરમાં પણ એકથી વધુ LPG કનેક્શન છે, તો આ નિયમ તમને સીધો અસર કરી શકે છે અને કાર્યવાહી સુધીની સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે.
મુખ્ય લેખ
એક પરિવાર માટે એક જ LPG કનેક્શનનો નિયમ કેમ?
ભારત (India)માં LPG ગેસ વિતરણ વ્યવસ્થા પારદર્શક અને સમાન રીતે દરેક ઘર સુધી પહોંચે તે માટે સરકાર દ્વારા “One Family One Connection” નીતિ અમલમાં છે. તેનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે ગેસ સિલિન્ડરનો ખોટો ઉપયોગ, સબસિડીનો દુરુપયોગ અને કાળાબજારી અટકાવી શકાય.
નિયમ મુજબ જો કોઈ પતિ-પત્ની, માતા-પિતા અને બાળકો એક જ ઘર અને એક જ રસોડું વાપરે છે, તો તેને એક જ પરિવાર (Unit) ગણવામાં આવે છે. આવા પરિવારમાં અલગ-અલગ નામે વધુ LPG કનેક્શન લેવું નિયમ વિરુદ્ધ ગણાય છે.
બે કનેક્શન ક્યારે માન્ય ગણાય?
ઘણા લોકોને પ્રશ્ન થાય છે કે શું કોઈ પરિસ્થિતિમાં બે LPG કનેક્શન રાખી શકાય? જવાબ છે – હા, પરંતુ ખાસ શરતો હેઠળ.
જો એક જ મકાનમાં બે અલગ પરિવાર રહેતા હોય અથવા અલગ-અલગ રસોડાં સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર રીતે કાર્યરત હોય, તો ગેસ કંપની વિશેષ ચકાસણી બાદ અલગ કનેક્શન આપી શકે છે. આ માટે જરૂરી દસ્તાવેજોમાં અલગ સરનામું પુરાવો, ઓળખપત્ર અને KYC પ્રક્રિયા ફરજિયાત હોય છે.
ગેસ કંપની સંપૂર્ણ તપાસ પછી જ આવા કેસમાં મંજૂરી આપે છે.
ડબલ બોટલ કનેક્શન (DBC) – સૌથી સરળ વિકલ્પ
જેઓને લાગે છે કે એક સિલિન્ડર ઓછું પડે છે, તેમના માટે સરકાર અને તેલ કંપનીઓએ ડબલ બોટલ કનેક્શન (DBC)ની સુવિધા આપી છે.
આ સુવિધામાં એક જ કનેક્શન હેઠળ બે સિલિન્ડર આપવામાં આવે છે. એક સિલિન્ડર ખાલી થાય ત્યારે તરત બીજું ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે.
આથી લોકોને વારંવાર ગેસ બુક કરવાની કે તાત્કાલિક અછતની સમસ્યા ન રહે.
ઘણા શહેરી અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં આ સિસ્ટમ ખૂબ લોકપ્રિય બની રહી છે.
વધારાના કનેક્શન પર કાર્યવાહી કેમ થાય છે?
છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોમાં ગેસ વિતરણ સિસ્ટમમાં પારદર્શિતા વધારવા માટે નિયમો વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે. ઘણીવાર એવું જોવા મળ્યું છે કે એક જ પરિવાર અનેક નામે અલગ-અલગ કનેક્શન મેળવી લે છે, જેના કારણે સબસિડી અને પુરવઠા પર અસર પડે છે.
જો તપાસમાં એવું જણાય કે એક જ પરિવાર પાસે નિયમ વિરુદ્ધ એકથી વધુ LPG કનેક્શન છે, તો ગેસ એજન્સી નીચેની કાર્યવાહી કરી શકે છે:
વધારાનું કનેક્શન રદ કરવું
સબસિડી બંધ કરવી
KYC ફરીથી કરાવવું
ગંભીર કેસમાં દંડાત્મક કાર્યવાહી
PNG આવતાં બદલાતી ગેસ વ્યવસ્થા
ઘણા શહેરોમાં હવે PNG (Pipeline Natural Gas) ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યો છે. આ કારણે લોકો LPG પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને વધુ સલામત અને સતત ગેસ સપ્લાય તરફ વળી રહ્યા છે.
કેટલાક વિસ્તારોમાં PNG કનેક્શન લીધા પછી LPG કનેક્શન સરેન્ડર કરવાની પણ સુવિધા મળે છે, પરંતુ આ સંપૂર્ણપણે સ્થાનિક ગેસ કંપનીના નિયમો પર આધારિત હોય છે.
આ નિયમનો વાસ્તવિક હેતુ શું છે?
સરકારનો મુખ્ય હેતુ માત્ર નિયમ લાગુ કરવાનો નથી, પરંતુ નીચેના મુદ્દાઓ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે:
ગેસ સબસિડી યોગ્ય લાભાર્થી સુધી પહોંચે
અનાવશ્યક કનેક્શન પર નિયંત્રણ રહે
પુરવઠા વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા રહે
દરેક જરૂરિયાતમંદ પરિવારને ગેસ ઉપલબ્ધ થાય
આ સાથે, ભાડુઆત અને સ્થળાંતર કરનારા લોકો માટે પણ અલગ જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે, જેથી કોઈને મુશ્કેલી ન પડે.
આ પણ વાંચો: ઉજ્જવલા લાભાર્થીઓને મોટો ઝટકો! : હવે વર્ષમાં મળશે માત્ર 4 સિલિન્ડર, જાણો નવા નિયમો
કેમ મહત્વપૂર્ણ નિયમો?
LPG ગેસ આજે દરેક ઘરનું મૂળભૂત ઈંધણ છે. આવા નિયમો સીધા સામાન્ય નાગરિકના ખર્ચ અને સુવિધા પર અસર કરે છે. જો લોકો નિયમોથી અજાણ રહે તો અનાવશ્યક દંડ અથવા કનેક્શન રદ થવાની સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે. તેથી દરેક ગ્રાહક માટે પોતાના LPG કનેક્શનની સ્થિતિ ચકાસવી અને નિયમો સમજવા અત્યંત જરૂરી છે.
