Krishi Darshan: આજના OTT અને વેબ સિરીઝના યુગમાં જ્યાં દર અઠવાડિયે નવી ફિલ્મો અને શો રિલીઝ થાય છે, ત્યાં દૂરદર્શનનો એક એવો કાર્યક્રમ છે, જે છેલ્લા 59 વર્ષથી સતત પ્રસારિત થઈ રહ્યો છે. આ કાર્યક્રમનું નામ છે 'કૃષિ દર્શન', જે ભારતીય ટેલિવિઝન ઇતિહાસના સૌથી લાંબા સમય સુધી ચાલતા કાર્યક્રમોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. અત્યાર સુધી તેના 16,000થી વધુ એપિસોડ પ્રસારિત થઈ ચૂક્યા છે અને આ અનોખી સિદ્ધિને કારણે તેનું નામ લિમ્કા બુક ઑફ રેકોર્ડ્સમાં પણ નોંધાયું છે.
26 જાન્યુઆરી 1967થી થઈ હતી શરૂઆત
'કૃષિ દર્શન'નો પ્રથમ પ્રસારણ 26 જાન્યુઆરી, 1967ના રોજ દૂરદર્શન પર કરવામાં આવ્યો હતો. શરૂઆતમાં આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ દિલ્હી અને આસપાસના લગભગ 80 ગામોના ખેડૂતોને આધુનિક ખેતી પદ્ધતિઓ, પાક વ્યવસ્થાપન અને સરકારની કૃષિ યોજનાઓ વિશે માહિતી પહોંચાડવાનો હતો. તે સમયે ટેલિવિઝનનું વ્યાપક પ્રસારણ નહોતું, છતાં આ કાર્યક્રમે ખેડૂતો સુધી ઉપયોગી માહિતી પહોંચાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.
59 વર્ષ બાદ પણ યથાવત લોકપ્રિયતા
સમય બદલાયો, ટેલિવિઝનની દુનિયામાં અનેક મનોરંજન કાર્યક્રમો આવ્યા, પછી સેટેલાઇટ ચેનલો અને હવે OTT પ્લેટફોર્મનું યુગ આવ્યું. છતાં 'કૃષિ દર્શન'ની લોકપ્રિયતા અને ઉપયોગિતા યથાવત રહી છે.
આ કાર્યક્રમ આજે પણ ખેડૂતોને નવી કૃષિ ટેક્નોલોજી, વૈજ્ઞાનિક સલાહ, હવામાન સંબંધિત માહિતી, પાક સુરક્ષા અને સરકારી યોજનાઓ વિશે માર્ગદર્શન આપે છે.
DD કિસાન પર થાય છે પ્રસારણ
લગભગ પાંચ દાયકાથી વધુ સમય સુધી 'કૃષિ દર્શન' દૂરદર્શનની ઓળખ રહ્યો હતો. વર્ષ 2015માં DD કિસાન ચેનલની શરૂઆત થયા બાદ આ કાર્યક્રમને ત્યાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવ્યો.
હાલમાં પણ આ કાર્યક્રમનું નિયમિત પ્રસારણ DD કિસાન પર થાય છે અને તેનો મૂળ હેતુ ખેડૂતો સુધી વિશ્વસનીય માહિતી પહોંચાડવાનો જ છે.
62 સીઝન અને 16 હજારથી વધુ એપિસોડ
'કૃષિ દર્શન' અત્યાર સુધી 62 સીઝન પૂર્ણ કરી ચૂક્યો છે. તેના 16,000થી વધુ એપિસોડ પ્રસારિત થઈ ચૂક્યા છે, જે ભારતીય ટેલિવિઝન માટે એક અસાધારણ સિદ્ધિ માનવામાં આવે છે.
આ જ કારણસર આ કાર્યક્રમનું નામ લિમ્કા બુક ઑફ રેકોર્ડ્સમાં પણ નોંધાયેલું છે.
'ચિત્રહાર'ને પણ પાછળ છોડી દીધો
દૂરદર્શનના સૌથી લોકપ્રિય કાર્યક્રમોમાં 'ચિત્રહાર'નું નામ પણ આવે છે. આ કાર્યક્રમ લગભગ 40 વર્ષ સુધી પ્રસારિત થયો હતો અને તેના અંદાજે 1,200 એપિસોડ બન્યા હતા.
પરંતુ એપિસોડની સંખ્યા અને પ્રસારણના સમયગાળાની દ્રષ્ટિએ 'કૃષિ દર્શન'એ 'ચિત્રહાર' સહિતના અનેક લોકપ્રિય કાર્યક્રમોને પાછળ છોડી દીધા છે.
આજે પણ કેમ મહત્વનો છે 'કૃષિ દર્શન'?
ભારતમાં કૃષિ આજે પણ કરોડો લોકોની આજીવિકાનો આધાર છે. નવી ખેતી પદ્ધતિઓ, જૈવિક ખેતી, આધુનિક સાધનો, હવામાનની માહિતી અને સરકારી સહાય યોજનાઓ અંગે વિશ્વસનીય માહિતી ખેડૂતો સુધી પહોંચાડવામાં 'કૃષિ દર્શન' આજે પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યો છે. આ કારણસર બદલાતા સમય અને નવી ટેક્નોલોજી વચ્ચે પણ આ કાર્યક્રમ પોતાની ઉપયોગિતા જાળવી રાખવામાં સફળ રહ્યો છે.
કાર્યક્રમ સતત પ્રસારિત થવો દુર્લભ ઘટના
OTT અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મના યુગમાં દાયકાઓ સુધી કોઈ કાર્યક્રમ સતત પ્રસારિત થવો દુર્લભ ઘટના છે. 'કૃષિ દર્શન' માત્ર એક ટીવી કાર્યક્રમ નથી, પરંતુ ભારતીય ટેલિવિઝનના ઇતિહાસનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. કૃષિ ક્ષેત્રને સમર્પિત આ કાર્યક્રમ આજે પણ લાખો ખેડૂતો માટે માહિતીનો વિશ્વસનીય સ્ત્રોત બની રહ્યો છે.
