વર્ષ 2026માં આવનારો હોળીનો તહેવાર ભારતીય સંસ્કૃતિ અને જ્યોતિષ વિજ્ઞાન માટે અત્યંત સૂચક બની રહેશે. સામાન્ય રીતે હોલિકા દહન પછીના બીજા દિવસે રંગોની હોળી એટલે કે ધુળેટી ઉજવવામાં આવતી હોય છે, પરંતુ આ વખતે ગ્રહોની અટપટી ચાલને કારણે 24 કલાકનો મોટો વિરામ જોવા મળશે. કૅલેન્ડર મુજબ તારીખોમાં થયેલો આ ફેરફાર કોઈ અશુભ સંકેત નથી, પરંતુ બ્રહ્માંડમાં ઘટિત થનારી એક વિરલ ઘટનાનું પરિણામ છે. 2 માર્ચથી 4 માર્ચ દરમિયાન પંચાંગ અને ખગોળશાસ્ત્રનો કેવો સમન્વય રહેશે તેની વિગતવાર માહિતી અહીં રજૂ કરવામાં આવી છે.
તિથિઓના બદલાયેલા સમીકરણો
પરંપરાગત રીતે પૂનમની રાત્રે હોલિકા દહન અને તે પછી પડવાની તિથિએ રંગોત્સવ મનાવવામાં આવે છે. જોકે 2026માં આ ક્રમમાં મોટો ફેરફાર થયો છે. 2 માર્ચ 2026ના રોજ સોમવારે મોડી રાત્રે હોલિકા દહન કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ 3 માર્ચના રોજ મંગળવારે ગ્રહણ અને સૂતકનો પ્રભાવ હોવાથી કોઈ પણ ઉજવણી કરી શકાશે નહીં. આ કારણોસર રંગોની ધુળેટી 4 માર્ચ 2026ના રોજ બુધવારે મનાવવામાં આવશે.
ભદ્રાના કારણે દહનના મુહૂર્તમાં વિલંબ
શાસ્ત્રોક્ત નિયમ મુજબ ભદ્રા કાળમાં હોલિકા દહન કરવું વર્જિત માનવામાં આવે છે. 2 માર્ચના રોજ સાંજે 05:55 વાગ્યાથી પૂનમની શરૂઆતની સાથે જ ભદ્રાનો પ્રારંભ થશે. જ્યોતિષીય ગણતરી પ્રમાણે ભદ્રાનો મુખ કાળ અશુભ ફળ આપે છે, તેથી જ્યારે ભદ્રાનો પૂંછડીનો ભાગ પૂર્ણ થશે ત્યારે જ અગ્નિ પ્રગટાવી શકાશે. ભદ્રાની સમાપ્તિ રાત્રે 12:50 વાગ્યે થશે, જેના કારણે હોલિકા દહનનું શ્રેષ્ઠ મુહૂર્ત રાત્રે 12:50 AM થી 02:02 AM સુધી રહેશે.
ભારતમાં દેખાશે દુર્લભ પૂર્ણ ચંદ્ર ગ્રહણ
આ વર્ષની હોળીને જે બાબત સૌથી વધુ ખાસ બનાવે છે તે છે 3 માર્ચ 2026ના રોજ લાગનારું પૂર્ણ ચંદ્ર ગ્રહણ. અગાઉના વર્ષોમાં પણ હોળી પર ગ્રહણ હતા, પરંતુ તે ભારતમાં દેખાયા ન હોવાથી તેની ધાર્મિક અસરો નહોતી. આ વખતે આ ગ્રહણ ભારતમાં સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાશે, જેને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં બ્લડ મૂન પણ કહેવામાં આવે છે. આ દિવસે બપોરે 03:19 વાગ્યાથી સાંજે 06:47 વાગ્યા સુધી ગ્રહણનો સમય રહેશે, જ્યારે તેનું સૂતક વહેલી સવારથી જ શરૂ થઈ જશે.
3 માર્ચે રંગોથી રમવું કેમ વર્જિત?
ધાર્મિક માન્યતાઓ મુજબ સૂતક અને ગ્રહણ દરમિયાન કોઈ પણ પ્રકારના ઉત્સવ કે મનોરંજન કરવા પર મનાઈ હોય છે. આ સમયગાળો સાધના અને ઈશ્વરની આરાધના માટે ઉત્તમ માનવામાં આવે છે. આથી જ 3 માર્ચના દિવસે આખો દેશ સૂતકના પાલનમાં વ્યસ્ત રહેશે અને રંગોની મજા માણી શકાશે નહીં.
4 માર્ચે બુધવારે રમાશે હોળી
ગ્રહણના પ્રભાવમાંથી મુક્તિ મેળવ્યા બાદ અને શુદ્ધિકરણની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરીને 4 માર્ચના રોજ બુધવારે રંગોત્સવની ધામધૂમથી ઉજવણી કરવામાં આવશે. જ્યોતિષીય દ્રષ્ટિએ બુધવારનો સ્વામી બુધ ગ્રહ છે, જે વાણી અને હાસ્યનો કારક છે. ગ્રહણના ભારે વાતાવરણ બાદ બુધવારની હોળી લોકોમાં નવી ઉર્જા અને સંબંધોમાં મીઠાશ લાવશે તેવું માનવામાં આવે છે.
