ફાગણ મહિનાનો પ્રારંભ 2 February 2026 થી થઈ રહ્યો છે. આ મહિનામાં મહાશિવરાત્રી અને હોળી જેવા મોટા તહેવારોની ભક્તો આતુરતાથી રાહ જોતા હોય છે. જોકે, હોળીના ઉત્સવ પહેલાના 8 દિવસોને શાસ્ત્રોમાં અત્યંત સંવેદનશીલ માનવામાં આવ્યા છે. હોલિકા દહન પૂર્વેના આ આઠ દિવસના સમયગાળાને હોળાષ્ટક કહેવામાં આવે છે. માન્યતા મુજબ આ સમય દરમિયાન વાતાવરણમાં નકારાત્મક ઉર્જાનો પ્રભાવ વધુ રહેતો હોવાથી કોઈપણ પ્રકારના શુભ કે માંગલિક કાર્યો કરવાની મનાઈ હોય છે. વર્ષ 2026 માં હોળાષ્ટક ક્યારથી શરૂ થશે અને તે દરમિયાન કઈ સાવધાની રાખવી તે જાણવું જરૂરી છે.
ક્યારથી શરૂ થશે હોળાષ્ટક?
ફાગણ માસની શુક્લ પક્ષની અષ્ટમી તિથિથી હોળાષ્ટકનો પ્રારંભ થાય છે અને ફાગણ પૂર્ણિમા એટલે કે હોલિકા દહન સુધી તે ચાલે છે. વર્ષ 2026 માં હોળાષ્ટકનો પ્રારંભ 24 February 2026 થી થશે અને તેનું સમાપન 3 March 2026 ના રોજ હોલિકા દહન સાથે થશે. ઉલ્લેખનીય છે કે હોળીની તૈયારીઓ તો વસંત પંચમીથી જ શરૂ થઈ જતી હોય છે, પરંતુ આ 8 દિવસોમાં વિશેષ સાવધાની રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
હોળાષ્ટક પાછળની પૌરાણિક કથા
ધાર્મિક ગ્રંથો અનુસાર, અસુરોનો રાજા હિરણ્યકશ્યપ પોતાને ભગવાન માનતો હતો. જ્યારે તેનો પુત્ર પ્રહલાદ ભગવાન વિષ્ણુનો પરમ ભક્ત હતો, ત્યારે હિરણ્યકશ્યપે તેને ભક્તિ છોડાવવા માટે સતત આઠ દિવસ સુધી અસહ્ય યાતનાઓ આપી હતી. પ્રહલાદને આપવામાં આવેલા આ કષ્ટના દિવસોને યાદ કરીને આજે પણ હોળાષ્ટક દરમિયાન લોકો કોઈ પણ પ્રકારના ખુશીના કે માંગલિક પ્રસંગો ઉજવવાનું ટાળે છે.
આટલા કાર્યો ભૂલથી પણ ન કરવા
શાસ્ત્રોક્ત નિયમો મુજબ હોળાષ્ટકના દિવસોમાં 16 સંસ્કારો જેવા કે નામકરણ, જનૌઈ, ગૃહ પ્રવેશ કે લગ્ન જેવા કાર્યો વર્જિત ગણાય છે. આ ઉપરાંત કોઈ નવો વ્યવસાય શરૂ કરવો, ભૂમિ પૂજન કરવું અથવા હવન-યજ્ઞ જેવા મોટા ધાર્મિક અનુષ્ઠાનો પણ આ સમયમાં કરવામાં આવતા નથી. નવપરિણીત સ્ત્રીઓ માટે પણ આ સમયગાળા દરમિયાન પિયરમાં રહેવાનો રિવાજ પ્રચલિત છે.
નકારાત્મક ઉર્જાથી બચવાની સાવચેતી
જ્યોતિષીઓના મતે હોળાષ્ટક દરમિયાન નકારાત્મક શક્તિઓ વધુ પ્રબળ હોય છે. તેથી કોઈ અજાણી વ્યક્તિ પાસેથી ખાવા-પીવાની વસ્તુઓ લેવી જોઈએ નહીં. આ સમયગાળામાં વ્યક્તિએ વધુમાં વધુ ઈશ્વર સ્મરણ અને મંત્રોચ્ચાર કરવા જોઈએ જેથી આસપાસની નકારાત્મકતાથી બચી શકાય.
હોલિકા દહન અને ધૂળેટી 2026
આ વર્ષે હોલિકા દહન 3 March ના રોજ કરવામાં આવશે, જ્યારે રંગોની હોળી એટલે કે ધૂળેટીનો ઉત્સવ 4 March 2026 ના રોજ મનાવવામાં આવશે. હોલિકા દહન માટેનું શુભ મુહૂર્ત સાંજે 6.22 વાગ્યાથી રાત્રે 8.50 વાગ્યા સુધીનું રહેશે.
