પાકિસ્તાનમાં સિદ્ધપીઠ : હિંગળાજ માતાના દર્શન માટે હિંદુઓની પદયાત્રા

પાકિસ્તાનનો બલુચિસ્તાન પ્રાંત છેલ્લા કેટલાક સમયથી અલગાવવાદી જૂથો દ્વારા થતી હિંસાને કારણે સમાચારમાં છે. પરંતુ આ બલુચિસ્તાનમાં, હિન્દુઓની શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર, એક પ્રખ્યાત સિદ્ધપીઠ પણ છે. બલુચિસ્તાનની ખીણોમાં સ્થિત હિંગળાજ દેવી મંદિર એ સ્થાન છે જ્યાં પાકિસ્તાનનો સૌથી મોટો વાર્ષિક હિન્દુ તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે એપ્રિલના મધ્યમાં થાય છે. પાકિસ્તાનમાં રહેતા હિન્દુ લઘુમતીઓ અહીં આવવા માટે ઉબડખાબડ પ્રદેશમાંથી સેંકડો કિલોમીટર મુસાફરી કરે છે. આ વખતે હિંગળાજ ભવાનીના દર્શન કરનારાઓમાં અમર ફકીરા પણ સામેલ છે.

કરાચીના રહેવાસી અમર ફકીરાએ ગયા વર્ષે અચાનક તેના ત્રણ વર્ષના પુત્રના પગમાં હલનચલન ગુમાવી દીધું હતું. ડોકટરો પણ કોઈ ખાતરી આપી શક્યા ન હતા, પછી ફકીરાએ પ્રતિજ્ઞા લીધી કે જો તેનો પુત્ર સ્વસ્થ થઈ જશે, તો તે હિંગળાજ દેવી મંદિરની લગભગ 320 કિલોમીટરની યાત્રા કરશે. એક વર્ષ પછી, જ્યારે બાળકને શક્તિ મળી, ત્યારે ફકીરાએ એપ્રિલના અંતમાં મંદિરમાં સાત દિવસની ચાલ શરૂ કરી.

હિંગળાજ મંદિર, હિન્દુ આસ્થાનું પ્રતીક
હિંગળાજ મંદિરની યાત્રા પાકિસ્તાનમાં હિન્દુ લઘુમતીઓની શ્રદ્ધાનું પ્રતીક છે. પાકિસ્તાનમાં હિન્દુઓની વસ્તી લગભગ 40 લાખ છે, જે દેશની કુલ વસ્તીના માત્ર 2 ટકા છે. પાકિસ્તાનમાં હિન્દુઓને ઘણીવાર બીજા વર્ગના નાગરિક માનવામાં આવે છે. તેમની સાથે રહેઠાણ, નોકરીઓ અને સરકારી કલ્યાણ યોજનાઓમાં ભેદભાવ રાખવામાં આવે છે. હિન્દુ છોકરીઓના અપહરણ અને તેમના બળજબરીથી ધર્મ પરિવર્તનના સમાચાર દરરોજ આવતા રહે છે. આવા વાતાવરણમાં પણ, હિન્દુઓ તેમની શ્રદ્ધાનું રક્ષણ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

પાકિસ્તાની હિન્દુઓ માટે યાત્રાનું મહત્વ
ઘણા લોકો માટે, હિંગળાજ દેવીની યાત્રાનું મહત્વ ઇસ્લામમાં હજ જેટલું જ છે. ભારતના હિન્દુઓ પણ આ યાત્રા કરવાની ખૂબ ઇચ્છા ધરાવે છે, પરંતુ ભારતીયો માટે પાકિસ્તાનની યાત્રા માટે વિઝા મેળવવો મુશ્કેલ છે. પાકિસ્તાનની સરહદે આવેલા રાજ્યો હિંગળાજ દેવી સાથે ઊંડો આધ્યાત્મિક સંબંધ ધરાવે છે.

હજારો હજુ પણ પગપાળા મુસાફરી કરે છે
20મી સદીના મોટાભાગના સમય માટે, હિંગળાજ દેવી મંદિર સુધી પહોંચવું શક્ય નહોતું. 1990 ના દાયકામાં યાત્રાએ વેગ પકડ્યો. ૨૦૦૦ ના દાયકાની શરૂઆતમાં મકરાન કોસ્ટલ હાઇવેના નિર્માણથી મંદિર સુધી અભૂતપૂર્વ પહોંચ મળી. હવે મોટાભાગની મુસાફરી વાહન દ્વારા શક્ય બની હતી, જેના કારણે મુશ્કેલીઓ ઓછી થઈ હતી. આમ છતાં, હજારો લોકો પગપાળા મુસાફરી કરવાનું ચાલુ રાખે છે. ફકીરા એવા લોકોમાંનો એક છે જે ચાલવાને દેવીની સાચી પૂજા માને છે.