Diesel Sale Limit India: મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને ખાસ કરીને ઇરાન સાથે જોડાયેલા સંઘર્ષના કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારોમાં અનિશ્ચિતતાનો માહોલ સર્જાયો છે. હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને ઉભી થયેલી ચિંતાઓ વચ્ચે અનેક દેશોમાં કાચા તેલ અને ઇંધણ પુરવઠા અંગે ચર્ચાઓ તેજ બની છે. ભારત પોતાની મોટાભાગની ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે આયાતી તેલ પર નિર્ભર હોવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિઓની અસર દેશના ઇંધણ બજાર પર પણ પડી શકે છે. આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે દેશમાં ડીઝલની અછત સર્જાય તેવી કોઈ સ્થિતિ ન હોવા છતાં કેટલાક વિસ્તારોમાં લોકો દ્વારા વધારાની ખરીદી અને સંભવિત સંગ્રહખોરી અંગે સરકારને માહિતી મળી હતી. આવી સ્થિતિમાં બજારમાં કૃત્રિમ અછત ઊભી ન થાય અને સામાન્ય ગ્રાહકોને નિયમિત રીતે ઇંધણ ઉપલબ્ધ રહે તે માટે કેન્દ્ર સરકારે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય જાહેર કર્યો છે. સરકારના નવા આદેશ મુજબ હવે સામાન્ય ગ્રાહકો માટે ડીઝલ ખરીદીની દૈનિક મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે.
હવે એક દિવસમાં મહત્તમ 200 લીટર ડીઝલ ખરીદી શકાશે
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા આદેશ અનુસાર, દેશભરના સામાન્ય રિટેલ પેટ્રોલ પંપો પરથી કોઈપણ ગ્રાહક હવે એક દિવસમાં મહત્તમ 200 લીટર હાઈ સ્પીડ ડીઝલ (HSD) જ ખરીદી શકશે. આ મર્યાદા વ્યક્તિગત ગ્રાહકો માટે લાગુ કરવામાં આવી છે અને તેનો મુખ્ય હેતુ મોટી માત્રામાં ડીઝલ ખરીદી કરીને સ્ટોક જમા કરવાની પ્રવૃત્તિઓને નિયંત્રિત કરવાનો છે. સરકારનું માનવું છે કે, જો થોડાક લોકો મોટી માત્રામાં ઇંધણ ખરીદી અને સંગ્રહ કરવાનું શરૂ કરે તો સામાન્ય ગ્રાહકો માટે પુરવઠા પર અનાવશ્યક દબાણ ઊભું થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં કાળાબજારી અને ભાવવધારા જેવી સમસ્યાઓ પણ જન્મ લઈ શકે છે. તેથી સમયસર નિયંત્રણાત્મક પગલું ભરવાનું જરૂરી બન્યું હતું.
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું: દેશમાં ડીઝલની કોઈ અછત નથી
સરકાર અને તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે દેશમાં ડીઝલનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે અને પુરવઠા શૃંખલા સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે. હાલમાં ડીઝલની કોઈ વાસ્તવિક અછત નથી. તેમ છતાં આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર અને અફવાઓના કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં વધારાની ખરીદીનું વલણ જોવા મળ્યું હતું. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, બજારમાં ગભરાટનું વાતાવરણ સર્જાય ત્યારે કેટલાક લોકો જરૂરિયાત કરતાં વધુ ઇંધણ ખરીદવાનો પ્રયાસ કરે છે. આવી પ્રવૃત્તિઓને કારણે વાસ્તવિક પુરવઠાની સમસ્યા ન હોવા છતાં સ્થાનિક સ્તરે અછત જેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે. સરકાર આ પ્રકારની પરિસ્થિતિને શરૂઆતથી જ અટકાવવા માંગે છે.
વ્યાપારી અને ઔદ્યોગિક ગ્રાહકો માટે અલગ વ્યવસ્થા
નવા નિયમો સામાન્ય રિટેલ ગ્રાહકો માટે લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. જોકે મોટા પાયે ડીઝલની જરૂરિયાત ધરાવતા ઉદ્યોગો, પરિવહન સંસ્થાઓ અને અન્ય વ્યાવસાયિક ગ્રાહકો માટે અલગ વ્યવસ્થા યથાવત રાખવામાં આવી છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, વ્યાપારી અથવા ઔદ્યોગિક ઉપયોગ માટે મોટી માત્રામાં ઇંધણની જરૂર હોય તો તે ગ્રાહકોએ પોતાના અધિકૃત સપ્લાય ચેનલ, નિર્ધારિત ડેપો અથવા મંજૂર કરાયેલા બલ્ક સપ્લાય પોઈન્ટ પરથી જ ડીઝલ મેળવવું પડશે. આથી સામાન્ય પેટ્રોલ પંપો પર વધારાનું દબાણ નહીં આવે અને સામાન્ય વાહનચાલકો માટે ઇંધણની ઉપલબ્ધતા જળવાઈ રહેશે.
માત્ર 90 દિવસ માટે લાગુ રહેશે અસ્થાયી નિયમ
કેન્દ્ર સરકારે આ નિર્ણયને કાયમી નહીં પરંતુ અસ્થાયી પગલું ગણાવ્યું છે. હાલની જાહેરાત મુજબ આ વ્યવસ્થા મહત્તમ 90 દિવસ સુધી અમલમાં રહેશે. આ સમયગાળા દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિ, પુરવઠાની સ્થિતિ અને બજારની માંગનું સતત મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે. જો પરિસ્થિતિ સામાન્ય રહેશે તો સરકાર આ મર્યાદામાં ફેરફાર કરી શકે છે અથવા તેને પાછી ખેંચી શકે છે. બીજી તરફ જો વૈશ્વિક બજારમાં અનિશ્ચિતતા યથાવત રહેશે તો આગળની સમીક્ષા બાદ વધુ નિર્ણયો લેવામાં આવી શકે છે.
આ પણ વાંચો: હોમ, ઓટો અને પર્સનલ લોન લેનારાઓ માટે માઠા સમાચાર: આ બેંકોએ વ્યાજદરમાં કર્યો વધારો, જાણો EMI પર શું થશે અસર?
સામાન્ય ગ્રાહકો, ખેડૂતો અને પરિવહન ક્ષેત્રને મળશે લાભ
સરકારના આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશભરમાં ડીઝલનો સંતુલિત પુરવઠો જાળવી રાખવાનો છે. ખાસ કરીને કૃષિ ક્ષેત્ર, જાહેર પરિવહન, માલવહન સેવાઓ અને અન્ય આવશ્યક ક્ષેત્રોમાં ડીઝલની સતત ઉપલબ્ધતા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. સરકાર દ્વારા તમામ ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) અને પેટ્રોલ પંપ સંચાલકોને આદેશનું કડક પાલન સુનિશ્ચિત કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે. અધિકારીઓનું માનવું છે કે આ પગલાથી સંગ્રહખોરી, કાળાબજારી અને ગેરવાજબી ખરીદી પર નિયંત્રણ આવશે તથા સામાન્ય નાગરિકોને કોઈ મુશ્કેલી વિના જરૂરી ઇંધણ ઉપલબ્ધ રહેશે. દેશમાં હાલ ડીઝલ પુરવઠો સામાન્ય છે, પરંતુ વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે સાવચેતીના ભાગરૂપે આ પગલું ભર્યું છે. આગામી દિવસોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિ અને સ્થાનિક માંગ-પુરવઠાના આધારે સરકારની આગળની નીતિ નક્કી થશે.
