વર્ષ 2026માં રંગોનો તહેવાર હોળી માત્ર ખુશીઓ જ નહીં, પણ એક મોટી ખગોળીય ઘટના પણ લઈને આવી રહ્યો છે. આ વર્ષે હોલિકા દહન અને ચંદ્રગ્રહણનો એક દુર્લભ સંયોગ સર્જાવા જઈ રહ્યો છે. વૈદિક જ્યોતિષશાસ્ત્રમાં ગ્રહણને અશુભ માનવામાં આવે છે, કારણ કે આ સમયે વાતાવરણમાં નકારાત્મક ઉર્જાનો પ્રભાવ વધે છે. આ વખતે હોળીના દિવસે ચંદ્ર લાલ રંગનો એટલે કે 'બ્લડ મૂન' (Blood Moon) તરીકે દેખાવાનો છે, જેને કારણે લોકોમાં જિજ્ઞાસા અને ડર બંને જોવા મળી રહ્યા છે. શું આ ગ્રહણ ભારતમાં દેખાશે? શું હોળીની પૂજામાં વિઘ્ન આવશે? અને સૂતક કાળના કયા નિયમોનું પાલન કરવું પડશે? આ તમામ પ્રશ્નોના જવાબ અમે તમારા માટે અહીં લાવ્યા છીએ.
હોળી અને ચંદ્રગ્રહણનો સંયોગ: ક્યારે અને કેટલો સમય?
વર્ષ 2026નું પ્રથમ ચંદ્રગ્રહણ ફાલ્ગુન મહિનાની પૂર્ણિમાએ એટલે કે 3 માર્ચ 2026, મંગળવાર ના રોજ થવાનું છે.
ગ્રહણનો સમય: ભારતીય સમય અનુસાર બપોરે 03:20 વાગ્યે શરૂ થશે અને સાંજે 06:47 વાગ્યે પૂર્ણ થશે.
કુલ સમયગાળો: આ ખગોળીય ઘટના આશરે 3 કલાક અને 27 મિનિટ સુધી ચાલશે.
રાશિ અને નક્ષત્ર: આ ગ્રહણ સિંહ રાશિ માં થશે, જ્યાં ચંદ્ર અને કેતુની યુતિ રચાશે.
શું ભારતમાં દેખાશે? સૂતક કાળ વિશે મોટી અપડેટ
ભારતમાં આ ગ્રહણ આંશિક (Partial) તરીકે દેખાશે. ખાસ વાત એ છે કે, ભારતમાં ચંદ્રોદય થાય તે પહેલા જ ગ્રહણ સમાપ્ત થઈ જશે, તેથી તેને 'ગ્રહસ્તોદય ગ્રહણ' કહેવામાં આવે છે.
સૂતક કાળ: જ્યોતિષશાસ્ત્ર મુજબ, જો ગ્રહણ ભારતમાં દેખાવાનું હોય તો જ સૂતક કાળ માન્ય રહે છે. આ ગ્રહણ ભારતના અમુક ભાગોમાં દેખાશે, તેથી સૂતક કાળના નિયમો લાગુ પડશે.
સમય: ચંદ્રગ્રહણનું સૂતક ૯ કલાક પહેલા શરૂ થાય છે. એટલે કે ૩ માર્ચની સવારથી જ તેની અસર જોવા મળશે.
સૂતક કાળ અને ગ્રહણ દરમિયાન 'શું કરવું' અને 'શું ન કરવું'?
જ્યારે પણ ગ્રહણ લાગે છે, ત્યારે શાસ્ત્રો મુજબ કેટલીક સાવધાની રાખવી અત્યંત જરૂરી છે:
શું કરવું જોઈએ? (Do's)
ભજન-કીર્તન: ગ્રહણ દરમિયાન ભગવાનના મંત્રોનો જાપ કરવો અને ધ્યાન કરવું અત્યંત શુભ ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
શુદ્ધિકરણ: ગ્રહણ પૂર્ણ થયા પછી આખા ઘરમાં ગંગાજળ છાંટો અને પવિત્ર સ્નાન કરો.
દાન: ગ્રહણ બાદ જરૂરિયાતમંદોને દાન આપવાથી ગ્રહણની નકારાત્મક અસર ઓછી થાય છે.
શું ન કરવું જોઈએ? (Don'ts)
ભોજન અને પાણી: સૂતક કાળ દરમિયાન રાંધેલું ભોજન લેવાનું ટાળવું જોઈએ. (તુલસીના પાન દૂધ અને ભોજનમાં રાખવા જોઈએ).
મૂર્તિ પૂજા: આ સમયગાળામાં મંદિરના દ્વાર બંધ રાખવા અને મૂર્તિઓને સ્પર્શ ન કરવો.
ગર્ભવતી મહિલાઓ: સગર્ભા સ્ત્રીઓએ ગ્રહણ દરમિયાન બહાર ન નીકળવું અને તીક્ષ્ણ વસ્તુઓ (ચપ્પુ, સોય વગેરે) નો ઉપયોગ ન કરવો.
નિદ્રા: ગ્રહણ દરમિયાન સૂવું અશુભ માનવામાં આવે છે.
વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણ
વિજ્ઞાનની દ્રષ્ટિએ આ એક સામાન્ય ઘટના છે જ્યારે સૂર્ય અને ચંદ્રની વચ્ચે પૃથ્વી આવે છે અને પૃથ્વીનો પડછાયો ચંદ્ર પર પડે છે. પરંતુ હોળી જેવા પવિત્ર તહેવાર પર આ ઘટનાનું ધાર્મિક મહત્વ વધી જાય છે.
