Banaskantha rain: બનાસકાંઠા જિલ્લામાં ઉનાળાની અંતિમ સિઝનમાં હવામાન અચાનક બદલાતા ખેડૂતોની ચિંતા વધી ગઈ છે. હવામાન વિભાગે 30 મે થી 1 જૂન દરમિયાન ગાજવીજ સાથે હળવાથી મધ્યમ વરસાદની આગાહી કરતાં બાજરી, મગફળી અને અન્ય તૈયાર પાકને નુકસાન થવાની ભીતિ ઊભી થઈ છે. કાપણીના તબક્કે આવેલા પાક માટે આ વરસાદ ખેડૂતો માટે આર્થિક ફટકો સાબિત થઈ શકે છે.
બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આગામી ત્રણ દિવસ માટે હવામાન વિભાગે વરસાદની આગાહી જાહેર કરી છે. 30 મે, 31 મે અને 1 જૂન દરમિયાન જિલ્લામાં કેટલાક વિસ્તારોમાં ગાજવીજ સાથે હળવાથી મધ્યમ વરસાદ વરસી શકે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. સાથે જ પવનની ગતિમાં પણ વધારો થવાની શક્યતા હોવાથી ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ખેડૂતો અને પશુપાલકોને સાવચેતી રાખવા સૂચના આપવામાં આવી રહી છે.
ગુજરાતના ઉત્તર અને મધ્ય ભાગના કેટલાક જિલ્લાઓમાં પ્રિ-મોન્સૂન એક્ટિવિટી સક્રિય બનતા હવામાનમાં અચાનક ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી તાપમાનમાં વધઘટ અને વાદળછાયું વાતાવરણ સર્જાતા વરસાદી માહોલ બન્યો છે. બનાસકાંઠા જિલ્લામાં પણ તેની અસર દેખાઈ રહી છે.
કાપણીના તબક્કે પાક, ખેડૂતો માટે મુશ્કેલીભર્યો સમય
હાલમાં જિલ્લાના અનેક તાલુકાઓમાં બાજરી, મગફળી અને ચારો પાક કાપણી માટે તૈયાર છે. ઘણા ખેડૂતો પાક ખેતરમાં સુકવવાની પ્રક્રિયામાં છે ત્યારે વરસાદની આગાહીથી ચિંતા વધી છે. જો ગાજવીજ સાથે વરસાદ વરસે તો ખુલ્લામાં રાખેલો પાક ભીનો થઈ શકે છે, જેના કારણે ગુણવત્તા ઘટી શકે છે અને બજારમાં યોગ્ય ભાવ ન મળવાની સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે.
ખેડૂતોનું કહેવું છે કે આખું વર્ષ મહેનત કરીને પાક તૈયાર કર્યો છે, પરંતુ છેલ્લા તબક્કે હવામાનનો માર પડ્યો તો ભારે આર્થિક નુકસાન ભોગવવું પડી શકે. ખાસ કરીને નાના અને મધ્યમ ખેડૂતો માટે આવી પરિસ્થિતિ વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે, કારણ કે તેમની પાસે પાકને સુરક્ષિત રીતે સંગ્રહ કરવાની પૂરતી સુવિધા હંમેશા ઉપલબ્ધ નથી.
ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં કેટલાક ખેડૂતો દ્વારા પહેલેથી જ પાકને ઢાંકવાની અને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવાની કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી છે. કેટલાક સ્થળોએ તાડપત્રી અને પ્લાસ્ટિક કવરનો ઉપયોગ કરીને પાક બચાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે.
કૃષિ નિષ્ણાતોની મહત્વપૂર્ણ સલાહ
કૃષિ વિભાગ અને નિષ્ણાતોએ ખેડૂતોને હવામાનની સ્થિતિ પર સતત નજર રાખવાની અપીલ કરી છે. ખાસ કરીને તૈયાર પાકને ખુલ્લામાં ન રાખવો, શક્ય હોય ત્યાં સુધી ગોડાઉન અથવા છાપરાવાળી જગ્યાએ ખસેડવો અને વરસાદ પહેલાં કાપણી પૂર્ણ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ગાજવીજ દરમિયાન ખેતરમાં કામ કરવાનું ટાળવું જોઈએ. વીજળી પડવાની શક્યતા હોવાથી ખેડૂતો અને પશુપાલકોને સલામત સ્થળે રહેવાની પણ સલાહ આપવામાં આવી છે. સાથે જ કૃષિ સાધનો અને ઇલેક્ટ્રિક મોટરોને સુરક્ષિત રાખવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
જો વરસાદ લાંબો સમય ચાલુ રહે તો ચારા પાક અને પશુઓ માટેના ખોરાક પર પણ અસર થઈ શકે છે. તેથી પશુપાલકોને પણ અગાઉથી જ પૂરતી તૈયારી રાખવા કહેવામાં આવ્યું છે.
ગુજરાતમાં પ્રિ-મોન્સૂન એક્ટિવિટી સક્રિય
હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ અરબી સમુદ્ર અને પશ્ચિમ દિશાથી આવતી ભેજવાળી પવનોના કારણે ગુજરાતમાં પ્રિ-મોન્સૂન એક્ટિવિટી મજબૂત બની રહી છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં ઉત્તર ગુજરાત, મધ્ય ગુજરાત અને દક્ષિણ ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં છૂટાછવાયા વરસાદ નોંધાયો છે.
આગામી દિવસોમાં પણ વાદળછાયું વાતાવરણ અને ગાજવીજ સાથે વરસાદી ઝાપટાં પડવાની શક્યતા છે. જોકે આ વરસાદ તમામ વિસ્તારોમાં સમાન પ્રમાણમાં પડશે તેવી સંભાવના નથી. કેટલાક તાલુકાઓમાં માત્ર હળવો વરસાદ જ્યારે કેટલાક વિસ્તારોમાં મધ્યમ વરસાદ પડી શકે છે.
હવામાન વિભાગ દ્વારા સમયાંતરે અપડેટ જાહેર કરવામાં આવી રહ્યા છે અને સ્થાનિક પ્રશાસનને પણ એલર્ટ રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
આ પણ વાંચો: ખેડૂતો માટે ખુશખબર! : સોયાબીનની આ જાતો કરશે માલામાલ! બમ્પર ઉપજ અને ઘટશે ખર્ચ, જાણો ખાસિયતો
ખેડૂતો માટે આ સમય કેમ મહત્વનો?
ઉનાળાની સિઝનમાં તૈયાર થતો પાક ખેડૂતો માટે આવકનો મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત ગણાય છે. ખાસ કરીને બનાસકાંઠા જેવા કૃષિ આધારિત જિલ્લામાં વરસાદનું સમય અને પ્રમાણ બંને મહત્વ ધરાવે છે. સમયસર પડતો વરસાદ ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે, પરંતુ કાપણીના તબક્કે અચાનક વરસતો વરસાદ પાકને સીધી અસર પહોંચાડે છે.
પાક ભીનો થવાથી સંગ્રહ ક્ષમતા ઘટે છે, ફૂગ લાગવાની શક્યતા વધે છે અને બજારમાં ગુણવત્તા પ્રમાણે ભાવ મળતા નથી. જેના કારણે ખેડૂતોને આર્થિક નુકસાન ભોગવવું પડે છે. આ જ કારણ છે કે હાલની આગાહી ખેડૂતો માટે ચિંતાનો વિષય બની છે.
આવતા ત્રણ દિવસ દરમિયાન હવામાનની સ્થિતિ પર તમામની નજર રહેશે. ખેડૂતો આશા રાખી રહ્યા છે કે વરસાદનું પ્રમાણ ઓછું રહે અને તૈયાર પાકને નુકસાન ન થાય.
