હિમાલયની કકડતી ઠંડી અને શૂન્ય ડિગ્રીથી પણ નીચા તાપમાન વચ્ચે એક વૃદ્ધ શ્રદ્ધાળુ પોતાની મંજિલ તરફ મક્કમ ડગલે આગળ વધી રહ્યા હતા. તેમની હિંમત જોઈને એક યુવાને આશ્ચર્ય સાથે પૂછ્યું કે આટલા પ્રતિકૂળ હવામાનમાં તેઓ કેવી રીતે લક્ષ્ય સુધી પહોંચશે. ત્યારે તે વૃદ્ધે ખૂબ જ મનન કરવા જેવો પ્રત્યુત્તર આપ્યો કે તેમનું મન તો ક્યારનુંય ગંતવ્ય સ્થાને પહોંચી ગયું છે અને હવે માત્ર શરીરને ત્યાં લઈ જવાનું છે જે ખૂબ જ સરળ કાર્ય છે. આ ઉદાહરણ સ્પષ્ટ કરે છે કે જો અંતરમાં અતૂટ વિશ્વાસ હોય તો શરીર પણ તે જ આત્મબળનું અનુકરણ કરે છે પરંતુ જો મન શંકાઓથી ઘેરાયેલું હોય તો નિશ્ચિત સફળતા પણ નિષ્ફળતામાં ફેરવાઈ જાય છે.
જીવનના પથ પર જ્યારે પણ કપરી પરિસ્થિતિઓનું નિર્માણ થાય ત્યારે જ્યોતિષ વિજ્ઞાનની સચોટતા પર તર્ક વિતર્ક કરવાને બદલે પ્રાચીન ગ્રંથોમાં દર્શાવેલા આદેશોનું શ્રદ્ધાપૂર્વક પાલન કરવું જોઈએ. સંસારની એવી કોઈ પણ સમસ્યા નથી કે જેનું નિરાકરણ આપણા શાસ્ત્રોમાં ઉપલબ્ધ ના હોય. જ્યોતિષ શાસ્ત્ર એ અત્યંત ગહન અને સૂક્ષ્મ વિજ્ઞાન છે જેનું મહત્વ ત્રણેય લોકમાં સ્વીકારવામાં આવ્યું છે. માનવ અસ્તિત્વમાં જ્યોતિષીય જ્ઞાનની ભૂમિકા પાયાની છે અને આ પરંપરા સૃષ્ટિના સર્જનની સાથે જ વણાયેલી છે.
શાસ્ત્રોમાં એક આદર્શ જ્યોતિષી કેવા હોવા જોઈએ તે અંગેના ગુણ અને દોષની વિસ્તૃત ચર્ચા કરવામાં આવી છે. જે જ્યોતિષી આ તમામ આધ્યાત્મિક અને નૈતિક માપદંડો પર ખરા ઉતરે છે તેમની ભવિષ્યવાણીઓ હંમેશા સાચી ઠરતી હોય છે. જે રીતે સૂર્યના પ્રખર તાપથી બચવા માટે આપણને છત્રની આવશ્યકતા રહે છે તેવી જ રીતે જીવનના અનિષ્ટ અને કષ્ટોથી રક્ષણ મેળવવા માટે જ્યોતિષના માધ્યમથી વિધિવત અનુષ્ઠાન કરવા જરૂરી બને છે.
જ્યોતિષ શાસ્ત્રના ઉપાયોમાં દાન અને પુણ્યનું વિશેષ મહત્વ છે જેનાથી પૂર્વજન્મના પાપોનું પ્રાયશ્ચિત થાય છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા વ્યક્તિ પોતાના વર્તમાન જીવનમાં શાંતિ અને સમૃદ્ધિના દ્વાર ખોલી શકે છે. પ્રાચીન સંહિતાઓ અને ગ્રંથોમાં આપવામાં આવેલા નિર્દેશોનું જો અક્ષરશઃ પાલન કરવામાં આવે તો મનુષ્ય રોગ અને શોકમાંથી મુક્તિ મેળવી શકે છે. અંતે એ જ સત્ય છે કે નસીબ અને પરમાત્માની સાથે જ્યોતિષી પર રાખવામાં આવેલો પૂર્ણ ભરોસો જ મનુષ્યના દુખોના નિવારણનું નિમિત્ત બને છે.
