ઉનાળાની ભયંકર ગરમી વચ્ચે ઘણા લોકો ઝડપથી થાકી જાય છે, શરીરમાં બળતરાની ફરિયાદ રહે છે અથવા લૂની અસર વધુ અનુભવે છે. જ્યોતિષ શાસ્ત્ર મુજબ તેનું એક કારણ વ્યક્તિની રાશિ અને તેનો તત્વ પણ હોઈ શકે છે. મેડિકલ જ્યોતિષમાં રાશિઓને અગ્નિ, પૃથ્વી, વાયુ અને જળ તત્વમાં વહેંચવામાં આવી છે અને દરેક તત્વનો શરીર પર અલગ પ્રભાવ માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને અગ્નિ તત્વવાળી રાશિના લોકોને ગરમી વધુ લાગવાની માન્યતા છે.
જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર મેષ, સિંહ અને ધનુ રાશિ અગ્નિ તત્વ સાથે જોડાયેલી માનવામાં આવે છે. આ રાશિઓની પ્રકૃતિ પિત્તવાળી હોવાથી આવા લોકોને ગરમી, શરીરમાં બળતરા, ડિહાઇડ્રેશન અને થાકની સમસ્યા વધુ થઈ શકે છે. જ્યારે વૃષભ, કન્યા અને મકર રાશિ પૃથ્વી તત્વ સાથે જોડાયેલી છે. મિથુન, તુલા અને કુંભ વાયુ તત્વની રાશિઓ છે, જ્યારે કર્ક, વૃશ્ચિક અને મીન જળ તત્વ સાથે જોડાયેલી રાશિઓ માનવામાં આવે છે.
જ્યોતિષમાં માનવામાં આવે છે કે સૂર્ય જ્યારે મેષ રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે ત્યારે ગરમીનો પ્રભાવ વધવા લાગે છે અને વૃષભ રાશિ સુધી પહોંચતા ગરમી ચરમસીમાએ પહોંચી જાય છે. આ દરમિયાન શરીરમાં રહેલા જળતત્વમાં ઘટાડો થવા લાગે છે, જેના કારણે શરીર ઝડપથી થાકી જાય છે અને ચામડી પર પણ અસર જોવા મળે છે.
જ્યોતિષ મુજબ ચંદ્ર જળતત્વનો કારક માનવામાં આવે છે, જ્યારે બુધ ગ્રહ ચામડી અને હરિયાળી સાથે જોડાયેલો ગણાય છે. ગરમીના સમયમાં ચંદ્ર અને બુધને મજબૂત રાખવાથી શરીરને સૂર્યના પ્રભાવ સામે લડવાની શક્તિ મળે છે એવી માન્યતા છે. તેથી ઉનાળામાં જળતત્વવાળા ખાદ્ય પદાર્થો અને ઠંડક આપતા ફળોનું સેવન શુભ માનવામાં આવે છે.
ગરમીથી બચવા માટે ખાસ કરીને કાકડી, તરબૂચ, ખરબૂચ, લીંબુ પાણી અને અન્ય ઠંડકવાળા પીણાં પીવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. જ્યોતિષ મુજબ કાકડીનું સેવન બુધ ગ્રહને મજબૂત બનાવે છે, જ્યારે પાણીયુક્ત ફળો ચંદ્રને બળ આપે છે. આ કારણે શરીરમાં પાણીનું પ્રમાણ જળવાઈ રહે છે અને ગરમીનો પ્રભાવ ઓછો થાય છે.
અગ્નિ તત્વવાળી રાશિના લોકો માટે ખાસ સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ લાલ અને ગાઢ રંગના કપડાં ઓછા પહેરે અને સફેદ અથવા હળવા રંગના વસ્ત્રોનો ઉપયોગ વધારે કરે. જ્યોતિષમાં સફેદ રંગને ચંદ્ર સાથે જોડવામાં આવ્યો છે અને તેને ઠંડકનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે.
ગરમીથી બચવા માટે કેટલીક પરંપરાગત જ્યોતિષીય માન્યતાઓ પણ જણાવવામાં આવી છે. જેમ કે મંગળ સાથે સંબંધિત વસ્તુઓનું દાન કરવું, વહેલી સવારે સૂર્યોદય પહેલાં સ્નાન કરવું અને દિવસ દરમિયાન શરીરને હાઇડ્રેટ રાખવું શુભ માનવામાં આવે છે. ધર્મશાસ્ત્રોમાં પણ સૂર્યોદય પહેલાં સ્નાનને આરોગ્ય માટે લાભદાયક ગણાવવામાં આવ્યું છે.
જ્યોતિષાચાર્યો અનુસાર સૂર્યોદય પછીના લગભગ બે કલાક સુધી પાણીમાં સકારાત્મક ઊર્જા અને આરોગ્યવર્ધક તત્વો વધુ સક્રિય રહે છે. તેથી આ સમય દરમિયાન સ્નાન કરવું શરીર માટે ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે.
કઈ રાશિ કયા તત્વ સાથે જોડાયેલી?
મેષ, સિંહ, ધનુ — અગ્નિ તત્વ
વૃષભ, કન્યા, મકર — પૃથ્વી તત્વ
મિથુન, તુલા, કુંભ — વાયુ તત્વ
કર્ક, વૃશ્ચિક, મીન — જળ તત્વ
