ટીવી અને ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં 4 દાયકાથી વધુ સમય સુધી કામ કરનાર દિગ્ગજ અભિનેત્રી અનીતા કંવલે હાલની મનોરંજન ઈન્ડસ્ટ્રીની કાર્ય પ્રણાલી સામે ખુલ્લેઆમ નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. એક સમય હતો જ્યારે ટીવી જગતમાં તેમનું નામ સૌથી વિશ્વસનીય અને પ્રતિભાશાળી કેરેક્ટર આર્ટિસ્ટ તરીકે લેવામાં આવતું હતું, પરંતુ આજે તેઓ કામ વગર ઘરે બેઠા હોવાનું કહી ભાવુક બની ગયા છે. 72 વર્ષની ઉંમરે અનીતા કંવલે કહ્યું કે લાંબા કરિયર અને મોટી સિદ્ધિઓ હોવા છતાં આજે ઇન્ડસ્ટ્રી તેમને ભૂલી ગઈ હોય એવું લાગે છે.
તાજેતરમાં એક ઈન્ટરવ્યૂ દરમિયાન અનીતાએ પોતાના સંઘર્ષ, એકલતા અને બદલાતી ઈન્ડસ્ટ્રી પર ખુલ્લેઆમ વાત કરી. તેમણે કહ્યું કે વર્ષો સુધી નિષ્ઠાપૂર્વક કામ કર્યા પછી પણ આજે તેમની પાસે કામ નથી અને આ સ્થિતિ તેમને અંદરથી તોડી રહી છે. ભાવુક અવાજમાં તેમણે એવું પણ કહ્યું કે ક્યારેક તો તેમને જીવનથી કંટાળો આવી જાય છે અને પોતાને ખતમ કરી દેવાનો વિચાર પણ આવે છે.
'હવે ટેલેન્ટ નહીં, ફોલોઅર્સ મહત્વના બન્યા'
અનીતા કંવલે ખાસ કરીને સોશિયલ મીડિયા ઈન્ફ્લુએન્સર્સને મળતા અભિનયના અવસરો અંગે ભારે અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો. તેમણે જણાવ્યું કે આજકાલ કાસ્ટિંગમાં કલાકારની પ્રતિભા કે અનુભવ કરતાં ઈન્સ્ટાગ્રામ પરના ફોલોઅર્સને વધુ મહત્વ આપવામાં આવે છે. તેમના મતે આ ટ્રેન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રી માટે અત્યંત નુકસાનકારક છે.
અભિનેત્રીએ કહ્યું કે જો કોઈ કાસ્ટિંગ ડિરેક્ટરને સીધો સવાલ પૂછવામાં આવે તો તેઓ ક્યારેય સ્વીકારશે નહીં કે સોશિયલ મીડિયા ફોલોઅર્સના આધારે કાસ્ટિંગ થાય છે, પરંતુ હકીકતમાં મોટાભાગના નિર્ણયો હવે ઈન્સ્ટાગ્રામ પ્રભાવને ધ્યાનમાં રાખીને લેવાય છે. તેમણે કહ્યું કે 'આજની ઈન્ડસ્ટ્રીમાં લોકો સોશિયલ મીડિયા પરથી પ્રભાવિત થાય છે. અમે 40-45 વર્ષ સુધી મહેનત કરી, મોટા નિર્દેશકો સાથે કામ કર્યું, પણ આજે તેનો કોઈ અર્થ જ રહ્યો નથી.'
અનીતાના નિવેદનથી મનોરંજન જગતમાં ચાલી રહેલા મોટા પરિવર્તન પર ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સોશિયલ મીડિયા સ્ટાર્સ અને ઈન્ફ્લુએન્સર્સને વેબ સિરીઝ, ટીવી શો અને ફિલ્મોમાં ઝડપથી તક મળતી જોવા મળી રહી છે. પરંપરાગત કલાકારો માને છે કે આ પ્રક્રિયામાં અભિનયની ગુણવત્તા અને અનુભવને અવગણવામાં આવી રહ્યા છે.
'કપડા ઉતારીને પણ લોકો ફેમસ થઈ જાય છે'
અનીતા કંવલે પોતાની ભડાસ કાઢતાં કડક શબ્દોમાં કહ્યું કે સોશિયલ મીડિયા પર લોકો કોઈપણ પ્રકારના કન્ટેન્ટ દ્વારા લોકપ્રિય બની શકે છે. તેમણે જણાવ્યું કે 'ઈન્સ્ટાગ્રામ પર તો કોઈ કપડા ઉતારીને પણ ફેમસ થઈ જાય છે. પરંતુ એમાં ટેલેન્ટ ક્યાં છે?' તેમના આ નિવેદન બાદ સોશિયલ મીડિયા પર પણ ભારે ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે.
તેમણે સવાલ કર્યો કે આજના ઘણા ઈન્ફ્લુએન્સર્સમાંથી કેટલાં લોકો એવી ફિલ્મો અથવા પ્રોજેક્ટ્સ આપી શક્યા છે જે ખરેખર લાંબા સમય સુધી યાદ રહે. અનીતા માને છે કે ફક્ત લોકપ્રિયતા અને સોશિયલ મીડિયા પહોંચના આધારે કોઈને કલાકાર ગણાવી શકાય નહીં. તેમના મતે અભિનય એ વર્ષોની મહેનત, અનુભવ અને અભ્યાસથી વિકસતી કળા છે.
અભિનેત્રીના આ નિવેદનને ઘણા સિનિયર કલાકારોનું પણ સમર્થન મળી રહ્યું છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી અનેક અનુભવી કલાકારો કહી રહ્યા છે કે ડિજિટલ યુગમાં પ્રતિભા કરતાં માર્કેટિંગ અને સોશિયલ મીડિયા હાજરીને વધારે મહત્વ અપાઈ રહ્યું છે.
'વર્ષો કામ કર્યા પછી પણ આજે ઓડિશન આપવું પડે છે'
અનીતા કંવલે પોતાના દુઃખનો વધુ એક મહત્વપૂર્ણ પાસો પણ શેર કર્યો. તેમણે જણાવ્યું કે ઈન્ડસ્ટ્રીમાં દાયકાઓ સુધી કામ કર્યા પછી પણ આજે તેમને ઓડિશન માટે બોલાવવામાં આવે છે અને ત્યાં પોતાનો પરિચય આપવો પડે છે. તેમના માટે આ અનુભવ ખૂબ દુઃખદ અને અપમાનજનક બની જાય છે.
તેમણે કહ્યું કે 'જેઓ વર્ષોથી કામ કરી રહ્યા છે, જેમણે મોટા કલાકારો અને નિર્દેશકો સાથે કામ કર્યું છે, તેમને પણ હવે પોતાની ઓળખ સમજાવવી પડે છે.' અનીતા માને છે કે ઈન્ડસ્ટ્રીમાં સિનિયર કલાકારો માટેનો માન અને સન્માન ધીમે ધીમે ઓછો થઈ રહ્યો છે.
ટીવી જગતમાં એક સમય એવો હતો જ્યારે અનીતા કંવલનું નામ લોકપ્રિય શો સાથે જોડાયેલું હતું. તેમણે Son Pari અને Banegi Apni Baat જેવા લોકપ્રિય શોમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાઓ ભજવી હતી. ઉપરાંત તેઓ Kabhi Haan Kabhi Naa જેવી ફિલ્મોમાં પણ જોવા મળ્યા હતા. તેમના અભિનયને તે સમયના દર્શકો અને નિર્માતાઓ બંને તરફથી પ્રશંસા મળી હતી.
બદલાતી ઇન્ડસ્ટ્રી અને સિનિયર કલાકારોનો સંઘર્ષ
અનીતા કંવલનું નિવેદન માત્ર વ્યક્તિગત દુઃખ નથી, પરંતુ સમગ્ર મનોરંજન ઉદ્યોગમાં ચાલી રહેલા પરિવર્તનનું પ્રતિબિંબ માનવામાં આવી રહ્યું છે. ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ અને સોશિયલ મીડિયાના વધતા પ્રભાવને કારણે આજે કાસ્ટિંગના માપદંડો ઝડપથી બદલાઈ રહ્યા છે. જ્યાં પહેલાં અનુભવ અને અભિનયને સૌથી મોટું મૂલ્ય મળતું હતું, ત્યાં હવે ઓનલાઈન લોકપ્રિયતા પણ મહત્વપૂર્ણ પરિબળ બની ગઈ છે.
મનોરંજન ઉદ્યોગ માટે સૌથી મોટો પડકાર હવે સંતુલન જાળવવાનો છે. નવી પેઢીને તક આપવાની સાથે સાથે અનુભવી કલાકારોના યોગદાન અને પ્રતિભાને પણ યોગ્ય સ્થાન મળવું જરૂરી છે. અનીતા કંવલ જેવા દિગ્ગજ કલાકારોના નિવેદનો દર્શાવે છે કે ઈન્ડસ્ટ્રીમાં માનસિક અને વ્યાવસાયિક અસુરક્ષા કેટલી વધી રહી છે.
